Bir binada yangın çıktığında itfaiye gelir ve insanlar dışarı çıkar. Bir gemide ise ne itfaiye vardır ne de çıkılacak bir "dışarı". Bu basit gerçek, denizcilikteki yangın standartlarının neden kara uygulamalarından daha sıkı olduğunu açıklar.
2010 FTP Code Nedir?
2010 FTP Code (International Code for Application of Fire Test Procedures — Yangın Deney Usullerinin Uygulanmasına İlişkin Uluslararası Kod), Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) MSC.307(88) sayılı kararıyla 3 Aralık 2010'da kabul edilmiştir.
Kod, SOLAS Bölüm II-2 kapsamında atıfta bulunulan ürünler için laboratuvar testi, tip onayı ve yangın deney usullerine ilişkin uluslararası gereksinimleri ortaya koyar. SOLAS'ta yapılan değişikliklerle 2010 FTP Code'un zorunlu hâle getirilmesi 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girdi.
Kodun geliştirilme amacı, yangın testinde gereksinimlerin daha tekdüze uygulanmasını sağlamak, kullanım kolaylığını artırmak ve önceki yangın testi standartlarının uygulanmasından edinilen deneyimi genelleştirmekti.
Kodun 11 Bölümü
2010 FTP Code, her biri gemi, tekne ve diğer deniz araçlarında kullanılan farklı malzeme veya bileşenler için test gereksinimlerini tanımlayan on bir bölümden oluşur:
| Bölüm | Konu |
|---|---|
| Part 1 | Yanmazlık deneyi — yanmaz olması gereken malzemeler (mineral yün, alçı levha vb.) |
| Part 2 | Duman ve toksisite deneyi — malzemenin aşırı duman veya toksik gaz üretmemesi |
| Part 3 | "A", "B" ve "F" sınıfı bölmelerin yangın direnci |
| Part 4 | Yangın kapıları |
| Part 5 | Yüzey alevlenebilirliği — yüzey malzemeleri ve güverte kaplamaları |
| Part 6 | Birincil güverte kaplamaları |
| Part 7 | Dikey olarak asılı tekstiller ve filmler |
| Part 8 | Döşemeli mobilya |
| Part 9 | Yatak takımları |
| Part 10 | Yüksek hızlı tekneler için yangına dayanıklı bölmeler |
| Part 11 | Yangına dayanıklı bölmeler ve geçişler |
Kompozit Tekne Üreticileri İçin Ne Anlama Geliyor?
Denizcilikte kullanılacak malzemeler IMO'nun 2010'da belirlediği yangın güvenliği standartlarına uymak zorundadır ve bu gereksinimler, gemideki koşullar nedeniyle diğer yapı malzemelerine göre genellikle daha katıdır.
Kompozit tekne ve yat üretiminde bunun pratik yansımaları:
- Ticari yolcu teknelerinde iç mekan yüzey malzemeleri, güverte kaplamaları, döşemelik tekstiller ve mobilya — hepsi ilgili FTP Code bölümüne göre test edilmiş ve tip onaylı olmalıdır.
- Yüksek hızlı teknelerde (HSC Code kapsamında) yangına dayanıklı bölme gereksinimleri Part 10 üzerinden ayrıca tanımlanır.
- Özel yatlarda gereksinimler bayrak devletine ve tonaja göre değişir; büyük yatlarda (Large Yacht Code kapsamında) ticari kurallara yakın seviyeler uygulanır.
- Küçük gezinti tekneleri AB'de Recreational Craft Directive (2013/53/EU) ve ISO 12215 kapsamındadır; FTP Code doğrudan uygulanmaz, ancak yangın güvenliği yine de tasarım gereksinimidir.
Test Laboratuvarı ve Tip Onayı
FTP Code testleri yalnızca IMO tarafından tanınan ve bayrak devleti idaresince yetkilendirilmiş laboratuvarlarda yapılabilir. Test sonrası ürün, klas kuruluşu veya idare tarafından tip onayı (type approval) alır. Bu onay, ürünün seri üretiminin de denetlenmesini gerektirir — yine ISO 9001 kalite sistemiyle doğrudan bağlantılı bir yükümlülük.
Raylı Sistem ile Karşılaştırma
| Denizcilik (IMO FTP Code) | Raylı sistem (EN 45545-2) | |
|---|---|---|
| Kapsam | SOLAS'a tabi gemiler, küresel | Avrupa raylı araçları |
| Yapı | 11 bölüm, ürün tipine göre | 26 R seti + 3 HL seviyesi |
| Onay mekanizması | Tip onayı (idare/klas) | Sınıflandırma raporu |
| Toksisite | Part 2 kapsamında | CITG parametresi |
| Zorunluluk | 1 Temmuz 2012'den beri | Avrupa'da zorunlu |
İki sistem farklı test protokolleri kullanır; birinde alınan sertifika diğerinde geçerli değildir. Ancak temel mantık aynıdır: ısı salınımı, duman ve toksisite üçlüsü.
Zenginler İmalat'ın Yaklaşımı
Zenginler İmalat'ın alev geciktirici laminat reçetesi, raylı sistem tarafında TSE tarafından test edilmiş ve TS EN 45545-2:2023 kapsamında R1 / HL1-HL2-HL3 sınıflandırmasını almıştır. Aynı malzeme bilgisi ve üretim disiplini, denizcilik projelerinde müşterinin gerektirdiği FTP Code testleri için de temel oluşturur.
Denizcilik projelerinde sertifikasyon gereksinimi bayrak devleti, tonaj ve tekne sınıfına göre değiştiği için, proje bazında birlikte değerlendirmeyi tercih ediyoruz. Projeniz için bize ulaşın.